7ο Διεθνές Μαρξιστικό – Φεμινιστικό Συνέδριο
19 – 21 Νοεμβρίου, Αθήνα
Φεμινισμοί πέρα από το υπάρχον: Υπερβαίνοντας εννοιολογικά, πολιτικά και κοινωνικά όρια
Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων
Το Διεθνές Μαρξιστικό-Φεμινιστικό Συνέδριο είναι μια πρωτοβουλία που διαρκεί πλέον περισσότερο από μία δεκαετία. Το πρώτο συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο το 2015, ως αποτέλεσμα μιας προσπάθειας πλαισίωσης της έννοιας του μαρξιστικού φεμινισμού, όπως αυτή διατυπώθηκε από τη Frigga Haug στο Ιστορικο-κριτικό Λεξικό του Μαρξισμού. Έκτοτε έχουν πραγματοποιηθεί πέντε ακόμη συνέδρια: στη Βιέννη, στο Λουντ, στη Χώρα των Βάσκων (σε μεγάλο βαθμό διαδικτυακά λόγω της πανδημίας), στη Βαρσοβία και στο Πόρτο. Το 7ο Διεθνές Μαρξιστικό-Φεμινιστικό Συνέδριο θα διεξαχθεί στην Αθήνα τον Νοέμβριο του 2027, σε ένα ευρωπαϊκό και πολιτικό περιβάλλον αρκετά διαφορετικό από εκείνο στο οποίο επινοήθηκε αρχικά η πρωτοβουλία.
Τόσο η Ευρώπη όσο και μεγάλο μέρος του κόσμου βρίσκονται πλέον σε τροχιά ταχείας πολιτικής αυταρχικοποίησης και της μεγαλύτερης αναδιανομής πλούτου προς τις πλουσιότερες ελίτ εδώ και περίπου έναν αιώνα. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο Gabriel Zucman, ο πλούτος του πλουσιότερου 0,00001% στις Ηνωμένες Πολιτείες υπερβαίνει σήμερα το προηγούμενο ιστορικό υψηλό, το οποίο σημειώθηκε κατά την «Επίχρυση Εποχή» (Gilded Age).
Οι δύο αυτές τάσεις τροφοδοτούν επίσης τη στρατιωτικοποίηση των ευρωπαϊκών οικονομιών και κοινωνιών, σε ένα πλαίσιο όπου ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία συνεχίζεται, ενώ η γενοκτονία στην Παλαιστίνη από το Ισραήλ στην έχει δημιουργήσει νέα επίπεδα φρίκης στις γεωπολιτικές συγκρούσεις και στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς. Σε μια ιστορική στιγμή κατά την οποία το σύνολο της ανθρωπότητας θα όφειλε να ανταποκριθεί ριζικά και άμεσα στη μεγαλύτερη απειλή απ’ όλες –την προοπτική της κλιματικής κατάρρευσης–, οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ του καπιταλιστικού κόσμου επιλέγουν αντίθετα να εντείνουν την εκμετάλλευση τόσο των ανθρώπων όσο και της φύσης και να επενδύσουν στην πλέον περιβαλλοντικά καταστροφική μορφή οικονομικής δραστηριότητας: τον πόλεμο.
Για να παραμείνουν σε αυτήν την πορεία, κινητοποιούν επιπλέον τα τεχνολογικά άλματα των τελευταίων δεκαετιών, με σημαντικότερο την ανάπτυξη των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης. Οι τεχνολογίες αυτές μετασχηματίζουν βαθιά και βίαια τις παραγωγικές δυνάμεις, τους φυσικούς πόρους του πεπερασμένου πλανήτη μας, καθώς και το ανθρωπολογικό ερώτημα του σε τί συνίσταται ο ίδιος ο άνθρωπος.
Η πραγματικότητα αυτή βρίσκει τον μαρξιστικό φεμινισμό σε μια στιγμή αναστοχασμού και αναζήτησης νέων διεξόδων από την παρούσα κατάσταση, ανοίγοντας ταυτόχρονα καινούριους ορίζοντες για την κοινωνική χειραφέτηση και απελευθέρωση. Δεδομένου, μάλιστα, ότι ο μαχητικός φεμινισμός βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη ιστορική θέση από την πολιτική Αριστερά, η πρόκληση συνίσταται στη χάραξη μιας ριζικά μετασχηματιστικής και ενιαίας πολιτικής στρατηγικής, ικανής να αντιμετωπίσει το σύνολο των εκμεταλλευτικών συνθηκών, αντί να εγκλωβίζεται σε αγώνες κατακερματισμένους μεταξύ τους, οι οποίοι, αντί να φέρνουν τα πολιτικά υποκείμενα πιο κοντά, τα απομακρύνουν.
Το συνέδριο αυτό συνιστά μια σημαντική ευκαιρία και έναν κρίσιμο χώρο για μια ειλικρινή διαδικασία θεωρητικής, πολιτικής και κοινωνικής διερεύνησης, τόσο μέσω της αντιπαράθεσης όσο και μέσω της σύνθεσης, ανάμεσα στις πολλαπλές εκφράσεις του μαρξιστικού φεμινισμού. Οι συνθήκες της ύστερης νεωτερικότητας έχουν φέρει στο προσκήνιο πολυάριθμα πεδία στα οποία πολιτικά εγχειρήματα που κάποτε είχαν χειραφετητικό χαρακτήρα έχουν οικειοποιηθεί από νεοφιλελεύθερες, συντηρητικές και ακόμη και ακροδεξιές αφηγήσεις. Ο φεμινισμός δεν υπήρξε ποτέ ένα μοναδικό πολιτικό εγχείρημα· ωστόσο, έχει πλέον καταστεί και αντικείμενο διαγκωνισμού και διεκδίκησης εκ μέρους ορισμένων από τις πλέον αντιδραστικές πολιτικές ελίτ και ιδεολογίες. Ταυτόχρονα, τόσο στο εσωτερικό των πολλαπλών φεμινισμών όσο και των πολλαπλών μαρξισμών υπάρχουν ερμηνείες και κανονιστικές προτάσεις που βρίσκονται σε ένταση, και ενίοτε σε ευθεία σύγκρουση, μεταξύ τους. Δεν θέλουμε να συγκαλύψουμε τις διαφορές αυτές ούτε να κρύψουμε κάτω από το χαλί τα ζητήματα στα οποία διαφωνούμε και για τα οποία αγωνιζόμαστε. Θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε κατά μέτωπο. Με αυτό το πνεύμα συλλαμβάνουμε τους φεμινισμούς πέρα από το υπάρχον: ως κάλεσμα για υπέρβαση των εννοιολογικών, πολιτικών και κοινωνικών ορίων που εξακολουθούν να περιορίζουν τη σκέψη και τους αγώνες μας, και για μια φαντασιακή σύλληψη και οικοδόμηση όσων δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί.
Το 7ο Διεθνές Μαρξιστικό-Φεμινιστικό Συνέδριο συνιστά ευκαιρία για την άρθρωση μιας πολιτικής ατζέντας ικανής να αμφισβητήσει την ατζέντα του σύγχρονου αυταρχικού καπιταλισμού, αντί να υποτάσσεται σε αυτήν. Οι παρακάτω θεματικοί άξονες και κατηγορίες παρέχουν ένα πλαίσιο για την επιδίωξη αυτού του εγχειρήματος:
Α) Πέρα από το έθνος- κράτος και τα σύνορα: Απέναντι στην αποικιοκρατία, τον ιμπεριαλισμό και τους εθνικισμούς
● Φυλή, φυλετικός καπιταλισμός και φεμινιστικός διεθνισμός
● Μαρξιστικές-φεμινιστικές προσεγγίσεις στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα
● Φεμινιστικές αντιστάσεις στον ιμπεριαλισμό, τον μιλιταρισμό και τη γενοκτονία
● Αποικιοκρατία, εποικιστική αποικιοκρατία και αντιαποικιακοί φεμινιστικοί αγώνες
● Φύλο, εθνικισμός και η πολιτική οικονομία της κοινωνικής αναπαραγωγής
● Σύνορα, συνοριακά καθεστώτα και ιθαγένεια
Β) Κριτική διαθεματικότητα
● Κριτικές προσεγγίσεις της παραγωγής, της κοινωνικής αναπαραγωγής και του μέλλοντος της εργασίας
● Προσεγγίσεις των ψηφιακών τεχνολογιών
● Φεμινιστικές μεθοδολογίες και υλιστικές επιστημολογίες
● Διαθεματικότητα και αντικαπιταλιστική φεμινιστική πράξη
● Τάξη, φυλή, φύλο και αναπηρία
● Σεξουαλικότητα, επιθυμία, και απόλαυση
Γ) Πέρα από τον Φυλακιστικό Φεμινισμό: Θεωρήσεις Μετασχηματιστικής Δικαιοσύνης
● Φυλακιστικός φεμινισμός, ποινικοποίηση και κράτος
● Αστυνόμευση, φυλακές και τιμωρητική διακυβέρνηση
● Επανορισμός των εννοιών της ασφάλειας και της προστασίας
● Κοινοτική φροντίδα, αλληλοβοήθεια και εναλλακτικές μορφές αποκατάστασης της βλάβης
● Δικαιοσύνη και καταργητική πράξη
Δ) Πολλαπλές μορφές οικειότητας, σχεσιακότητας, συμβίωσης, γονεϊκότητας
● Οικειότητα, φροντίδα και η πολιτική οικονομία της καθημερινής ζωής
● Πληθυντικές και μη κανονιστικές μορφές συγγένειας
● Πέρα από την πυρηνική οικογένεια: εναλλακτικές μορφές συλλογικής συμβίωσης
● Τεχνολογίες αναπαραγωγής και φεμινιστικά μέλλοντα
Ε) Οικειοποιημένοι ή/και Εργαλειοποιημένοι Φεμινισμοί
● Φεμινισμός της διακυβέρνησης, θεσμοποίηση και ΜΚΟποίηση
● Φεμοεθνικισμός, ομοεθνικισμός
● Βιολογισμός, ουσιοκρατία, και πολιτικές ενάντια στο κοινωνικό φύλο
● Φυλακιστικός φεμινισμός
● Νεοφιλελεύθερος φεμινισμός
● Μαρξισμός, φεμινισμός και σύγχρονοι πολιτικοί ανταγωνισμοί
ΣΤ) Οικολογικοί και οικοφεμινιστικοί ορίζοντες
● Οικολογικός μετασχηματισμός πέρα από τον πράσινο καπιταλισμό
● Αποανάπτυξη και οικοσοσιαλιστικά μέλλοντα
● Γη και εδαφικοί αγώνες
● Γεωγραφίες της αντίστασης
● Σχέσεις ανθρώπινου και μη ανθρώπινου
Ζ) Φεμινιστικές ουτοπίες: Αντιρατσιστικά και Αντικαπιταλιστικά Συλλογικά Φαντασιακά
● Διεθνιστική φεμινιστική αλληλεγγύη
● Επιστημική αδικία και αντιηγεμονική παραγωγή γνώσης
● Ριζοσπαστική δημοκρατία και συλλογική δράση
● H τέχνη ως πολιτική φαντασία
● Κριτικές και χειραφετητικές παιδαγωγικές
● Ανοιχτή γνώση και ψηφιακά κοινά
Καλούμε ερευνήτριες, ακτιβίστριες και καλλιτέχνιδες να υποβάλουν προτάσεις για εισηγήσεις, πάνελ, εργαστήρια, συζητήσεις τύπου «author-meets-critique», παρουσιάσεις βιβλίων ή καλλιτεχνικές παραστάσεις και εκθέσεις.
Στόχος μας είναι να φέρουμε κοντά ερευνήτριες, καλλιτέχνιδες και ακτιβίστριες, το έργο των οποίων εμπλέκεται με μαρξιστικές-φεμινιστικές προσεγγίσεις σε ένα φάσμα επιστημονικών κλάδων και πεδίων. Το συνέδριο θέλει να ανοίξει έναν χώρο διαλόγου και ανταλλαγής, όπου τα άτομα που συμμετέχουν θα μοιραστούν οπτικές και εμπειρίες και θα διερευνήσουν τις δυνατότητες της μαρξιστικής-φεμινιστικής σκέψης και πράξης πέρα από το υπάρχον.
Σας καλούμε να συμβάλετε στο πρόγραμμα του έβδομου αυτού συνεδρίου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από τις 19 έως τις 21 Νοεμβρίου 2027 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, στην Αθήνα.
Υποβολή συμμετοχών:
Παρακαλούμε υποβάλετε μια περίληψη της προτεινόμενης συμμετοχής σας. Συμπεριλάβετε τον τίτλο, συγγραφέα(-είς), και ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα/ιδιότητα (affiliation) υπό μορφή αρχείου κειμένου (doc) (έως 500 λέξεις), ηχητικού αρχείου ή αρχείου βίντεο (κατά προτίμηση διάρκειας έως 5 λεπτών). Οι συμμετοχές μπορεί να αφορούν ατομικές εισηγήσεις, προτάσεις πάνελ, καθώς και λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές προτάσεις και μπορούν να υποβάλλονται εκ μέρους ατόμων ή συλλογικοτήτων.
Το συνέδριο στοχεύει να δεχτεί ένα ευρύ φάσμα μεθοδολογιών και μορφών συμμετοχής, αντανακλώντας την ποικιλομορφία και την πολυπλοκότητα των μαρξιστικών-φεμινιστικών αναλύσεων και προτάσεψν.
Παρακαλούμε δηλώστε τον σχετικό άξονα και τις κατηγορίες με τις οποίες συνδέεται η προτεινόμενη συμμετοχή σας.
Οι προτάσεις θα πρέπει να είναι γραμμένες στα αγγλικά ή/και στα ελληνικά και να αποστέλλονται στη διεύθυνση apps@marxfemconference.com έως τις 11 Ιανουαρίου 2027.
Η συμμετοχή στο Διεθνές Μαρξιστικό-Φεμινιστικό Συνέδριο είναι δωρεάν. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ενδέχεται να διατεθεί περιορισμένη οικονομική στήριξη για έξοδα ταξιδιού και διαμονής, ιδίως σε άτομα από εργατικές τάξεις, από φυλετικοποιημένες κοινότητες και κοινότητες εθνοτικών μειονοτήτων, από χώρες που πλήττονται από πόλεμο, ένοπλη σύγκρουση, κατοχή ή κλιματικές καταστροφές, καθώς και σε άτομα με σοβαρές αναπηρίες.
Το Μαρξιστικό-Φεμινιστικό Συνέδριο, που ιδρύθηκε το 2015, διεξάγεται κάθε δύο χρόνια. Το 2027 διοργανώνεται και χρηματοδοτείται από το Transform! europe και το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φύλο, Κοινωνία, Πολιτική» του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Iratzar.
Το συνέδριο εντάσσεται στις εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση εκατό ετών από την ίδρυση του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.